Творчасть Алеся Адамовіча

17 января 2018 -

З-пад пяра пісьменніка выйшлі: дылогія «Партызаны» ( «Вайна пад стрэхамі" і "Сыны ідуць у бой»), «Хатынская аповесць», «Я з вогненнай вёскі" (сумесна з Янкам Брылём і Уладзімірам Калеснікам), «Карнікі» , «Блакадная кніга» (сумесна з Даніілам Граніным).

Яго творы пра вайну, перакладзеныя на 21 мову, не пакінулі абыякавым нікога ў цывілізаваным свеце. Пры праглядзе мастацкага фільма «Ідзі і глядзі», пастаўленага і знятага па матывах «Хатынскай аповесці» сумесна з вядомым расійскім кінарэжысёрам Элема Клімава, над дакументальнай кнігай-споведдзю «Я з вогненнай вёскі» былі пралітыя рэкі слёз суперажывання і болю.

«Хатынская аповесць» - гэта адказ тэарэтыкам сучаснай літаратуры, якія сцвярджалі, што «мастацкая літаратура немагчымая пасля Асвенцыма». Беларускі празаік, здаецца, свядома увайшоў у спаборніцтва з гістарычнымі дакументамі і ўспамінамі відавочцаў, дэманструючы магчымасці літаратурнага словы перадаваць напал падзей часоў вайны, невыносную боль беларускіх жанчын і дзяцей, якія перажылі ўласнай пагібелі і імкнуцца адшукаць словы, адэкватныя перажытага імі.

Пасля прыйшла ідэя стварыць дакументальную кнігу народнай памяці, і на працягу 1970-1973 гг. Адамовіч, Брыль і Калеснік аб'ехалі з магнітафонам і фотаапаратам ўсю Беларусь, пабывалі ў сотнях спаленых вёсак, запісалі больш за трыста сведчанняў масавых знішчэнняў людзей.

Для Алеся Адамовіча вайна працягвалася і ў мірныя гады. Вайна з уладамі за праўду, за правы чалавека, за адкрытасць інфармацыі для народа. Яго ненавідзелі за цвёрдасць пазіцый, светлы розум і праўдзівасць, пераследавалі за перакананні.

У застойныя савецкія гады ён не толькі каментаваў творы беларускай літаратуры, але і ўзвышаў іх да еўрапейскага ўзроўню як філосаф, які ў сваіх даследаваннях не баяўся падымаць найбольш вострыя пытанні.

Задоўга да Чарнобыльскай катастрофы яго хвалявала тэма атама. Яшчэ ў 1981 годзе ён напісаў: «На планеце няма надпісу на нейкі дзверы:« Запасны выхад ». Няма куды бегчы будзе ў выпадках ядзернага пажару ». Адным з першых на Зямлі беларускі пісьменнік ўсвядоміў магчымасць гібелі чалавецтва і біў у званы.

Трагедыю Чарнобыля для Беларусі Адамовіч ставіў у «пякельную ланцужок» з Курапатамі і Хатынню. «Вінаватых Чарнобыля трэба судзіць, - пісаў ён. - Бо калі не спыніць гэтую безадказнасць, гэтую кругавую паруку і вялікую хлусню на ўсіх узроўнях, мы не ўратуемся і ад Чарнобыля, і ад непазбежных новых катастроф ». Адамовіч выдатна разумеў: ня будзе суда - у свядомасці людзей нічога не зменіцца.

У 1987 годзе Алесь Адамовіч скончыў сцэнар "... Імя гэтай зорцы Чарнобыль" для мастацкага фільма, рэжысёрам якога павінен быў стаць знакаміты амерыканец Стэнлі Крамер. Сцэнар ужо быў ухвалены кінакампаніяй Columbia Pictures. Шкада, што Крамер не змог здымаць карціну па асабістых прычынах, бо тады мог атрымацца эпахальны фільм, які б данёс да ўсяго чалавецтва маштаб аварыі і бяду беларускага народа.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!

БИОГРАФИИ
Паэт Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі