Алаіза Пашкевіч (Цётка)

  

Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч (таксама вядомая пад псеўданімам Цётка, руск. Алаіза Сцяпанаўна Пашкевіч (Цётка), 1876/07/15, Пещин, суч. Шчучынскі раён Гродзенскай вобласці - 1916/02/05, Стары Двор, суч. Шчучынскі раён Гродзенскай вобласці) - беларуская паэтка, празаік, грамадска-палітычны дзеяч, актрыса, педагог.

Нарадзілася ў шляхецкай сям'і. У 1902-1904 вучылася на Курсах выхавальніц і кіраўніц фізічнай адукацыі (Вышэйшых курсах Лесгафта) у Санкт-Пецярбургу, якія ня скончыла, але здала экстэрнам экзамен за поўны курс Аляксандраўскай жаночай гімназіі. У Санкт-Пецярбургу Пашкевіч удзельнічала ў гуртку беларускіх студэнтаў, пачала публікавацца ў нелегальных выданнях гуртка.

У 1904 году Пашкевіч пачала працу фельчарам у бальніцы ў горадзе Новая Вілейка пад Вільні, адначасова займаючыся прапагандысцкай працай. Пашкевіч удзельнічала ў кіраўніцтве Беларускай сацыялістычнай гмахам да свайго выезду з Расійскай імперыі ў 1905 году (пад пагрозай арышту) падтрымлівала сувязь з літоўскімі і расійскімі сацыял-дэмакратамі ў прыватнасці Міцкявічус -Капсукасам і Барысам Вигилёвым адным з паплечнікаў Леніна. Ведала і паўтарала ленінскія словы "Пралетарыят змагаецца, а буржуазія крадзецца да ўлады" Была замужам за Сцепонсам Кайрысам будучыняй віцэ- прэм'ерам Літоўскай рэспублікі. У савецкай літаратуры пісалі, што шлюб быў фіктыўным, бо Кайрыс быў праціўнікам камуністаў, на самай справе гэта не так. Сустракалася з класікам польскай літаратуры Элаіза Ажэшка, Чурлёнисом, літоўскім паэтам Ёнас Билюнасом, украінскім славіст Іларыёнам Свенцицким, адным з першых польскіх футурыстаў Ежы Янкоўскім. У эміграцыі Алаіза Пашкевіч вучылася ў двух універсітэтах - у Кракаве і Львове, дзе вывучала філасофію, філалогію і гісторыю. Здзяйсняла падарожжа ў Фінляндыю, Швецыю ў Італію. Падчас паездкі ў Фінляндыю пазнаёмілася з Эльзай Реберг лідэрам нацыянальнага руху саамаў. У Львоўскім універсітэце ўсталяваная мемарыяльная дошка ў гонар паэткі. Выйшаўшы замуж і змяніўшы прозвішча, яна вярнулася з эміграцыі, стала актрысай тэатра Ігната Буйніцкага, рэдагавала моладзевы часопіс «Лучынка». З пачаткам Першай сусветнай вайны пачала працаваць сястрой міласэрнасці ў тыфозных бараку Віленскага ваеннага шпіталя. У 1916 годзе, адправіўшыся на пахаванне бацькі, сама заразілася і памерла ад тыфу.

БИОГРАФИИ
Паэт Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі