Кастусь Каліноўскі — Беларуская Літаратура - кароткі змест/ Краткое содержание

Кастусь Каліноўскі

Вінцэнт Канстанца (Вікенцій Канстанцін Сямёнавіч) Каліноўскі (руск. Кастусь (Вінцэнт Канстанцін) Каліноўскі, польск. Wincenty Konstanty Kalinowski, літ. Konstantinas Kalinauskas: 21. студзеня (2 лютага) 1838, Мастаўляны, Гродзенскі павет, Гродзенская губерня, Расійская імперыя - 10 ( 22) сакавіка 1864, Вільня, Віленская губерня, Расійская імперыя) - рэвалюцыйны дэмакрат, публіцыст, паэт, адзін з кіраўнікоў польскага паўстання 1863 года на тэрыторыі Расійскай Імперыі.

Скончыў Свіслацкую прагімназію ў 1856 г. У 1856-1860 гг. вучыўся на юрыдычным факультэце Пецярбургскага ўніверсітэта. У студэнцкія гады разам са старэйшым братам Віктарам Каліноўскі актыўна ўдзельнічаў у дзейнасці студэнцкіх зямляцтваў і ў рэвалюцыйных гуртках, зблізіўся з Зыгмунта Серакоўскага, Яраславам Дамброўскім, В.Урублеўскім. Светапогляд Каліноўскага складвалася ў абстаноўцы нарастання сялянскага руху, пад уплывам ідэй рускіх радыкальна настроеных публіцыстаў Н. Г. Чарнышэўскага, А. І. Герцэна і пад уздзеяннем традыцый польскага нацыянальна-вызвольнага руху.

Вярнуўшыся на радзіму, Каліноўскі разам з Урублеўскім і іншымі ў 1861 стварыў рэвалюцыйныя гурткі ў Гродзенскай і Віленскай губернях, якія ўвайшлі ў адзіную канспіратыўную арганізацыю. У 1862 Каліноўскі стаў на чале які кіраваў гэтай арганізацыяй Камітэта руху (пазней называўся Літоўскім правінцыйным камітэтам). У 1862-1863 кіраваў выданнем і распаўсюдам «Мужыцкай праўды" (Mużyckaja prauda) - першай нелегальнай рэвалюцыйнай газеты на беларускай мове (выкарыстоўвалася беларуская лацінка).

Каліноўскі актыўна падтрымліваў нацыянальна-вызваленчую барацьбу польскага народа. Ён удзельнічаў у выданні польскамоўнай газеты «Знамя свабоды», які прызначаўся для польскага насельніцтва. К. Каліноўскі лічыў, што перадавыя рэвалюцыйныя сілы ў Беларусі павінны арыентавацца на Польшчу і польскае рэвалюцыйнай рух, які можа гарантаваць самакіраванне жыхарам беларуска-літоўскіх зямель. Дэвізам Каліноўскага былі словы: «польская справа - гэта наша справа, гэта справа волі»

Узначаліўшы ў 1863 паўстанне ў Беларусі і Літве, Каліноўскі выступіў за шырокае далучэнне да барацьбу сялян, за распаўсюд паўстання на Усход і на Поўнач ад межаў Паўночна-заходняга краю. Сяляне, аднак, у большасці сваёй не прынялі паўстанне, а часам нават змагаліся разам з царскімі войскамі супраць атрадаў Каліноўскага. Ва ўмовах жорсткіх дзеянняў урадавых сіл, знаходзячыся ў глыбокім падполлі, Каліноўскі кіраваў паўстанцамі да свайго арышту ў канцы студзеня 1864 года.

Асуджаны на смерць, К. Каліноўскі працягваў барацьбу, звяртаючыся да народа з «Пісьмамі з-пад шыбеніцы». З лістоў вынікала, што Каліноўскі не прызнаваў расійскую ўладу сваёй для беларусаў. Ён заклікаў беларускі народ ваяваць «за свайго Бога, за сваё права, ... за сваю Радзіму».

Пакараны смерцю праз павешанне ў Вільні на Лукішскім пляцы.

БИОГРАФИИ
Паэт Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі