Ніл Гілевіч

  

Будучы пісьменнік нарадзіўся ў 1931 годзе ў вёсцы Слабада Лагойскага раёна ў сялянскай сям'і. У яго было 3 сястры і 4 брата. У Слабадзе прайшло ўсё дзяцінства Гілевіча, у тым ліку і акупацыйныя гады. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны працаваў калгасным паштальёнам, а ў 1947 годзе пераехаў у Мінск.

У 1951 годзе скончыў Мінскае педагагічнае вучылішча, а ў 1956 - філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Падчас вучобы ў вучылішчы працаваў настаўнікам у адной з мінскіх школ. З 1960 да 1986 гады працуе на кафедры беларускай літаратуры БДУ. Адначасова з гэтым сумяшчае і мноства іншых пасад. У 1958-1963 гадах выконвае абавязкі літаратурнага кансультанта ў газеце «Звязда». Быў рэдактарам альманаха замежнай літаратуры «Далягляды».


З 1980 да 1989 года - першы сакратар праўлення Саюза пісьменнікаў БССР. Але ў 1989 годзе пакідае гэтую пасаду, каб стаць кіраўніком Таварыства Беларуская Мовы. На гэтай пасадзе ён працуе да 1997 года, таксама падчас кіраўніцтва арганізацыяй з'яўляецца галоўным рэдактарам бюлетэня ТБМ - "Наша слова".

Праявіў сябе і на грамадскім ніве. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1985-1990 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі 1990-1995 гадоў.

У апошнія гады цяжка хварэў, вельмі мала выходзіў з хаты.

Творчасць. Пісаць вершы пачаў яшчэ ў дзяцінстве. Дэбютаваў ў 1946 годзе вершам «Яблынька» у часопісе «Бярозка». З гэтага года яго творы пачынаюць рэгулярна з'яўляцца ў прэсе, як рэгіянальнай, так і рэспубліканскай. Чытачы хутка ацанілі прыгажосць склада пачаткоўца паэта.

Родныя дзеціПервый зборнік Гілевіча выходзіць ў 1957 годзе - "Песня Ў дарогу». Аж да 90-х у яго пастаянна выходзяць новыя кнігі. Але праявіў сябе Гілевіч не толькі як лірычны паэт. У 1961 годзе ў яго выходзіць зборнік сатыры і гумару «Званковы валет". У гэтым жа жанры выходзіць і яшчэ некалькі зборнікаў. З 1959 года выходзяць зборнікі вершаў і паэм для дзяцей. Першым стаў «Сцяжок на мачце», які выйшаў у 1959 годзе.

У 1980 у паэта выходзіць зборнік п'ес «Начлег на буслянцы», а ў 1988 годзе аповесць «Перажыўшы Вайна».

Аўтар некалькіх кніг па літаратуразнаўству і фалькларыстыцы. укладальнік і навуковы рэдактар ​​фальклорных зборнікаў "Песні сямі вёсак» (1973), «Песні народных Святы і абрадаў» (1974), «Лірычныя песні" (1976), "Лірыка беларускага Вяселле» (1979), «Народныя казкі, байкі, Апавяданні І мудраслоўі »(1983).

Асобна хацелася б адзначыць два буйных творы з творчасці Гілевіча - раман у вершах «Родныя Дзеці» (1985) і, вядома ж, «Сказ пра Лысую гару» (1975).

Пераклаў на беларускую мову звыш 400 твораў розных славянскіх пісьменнікаў. У асноўным спецыялізаваўся на балгарскай літаратуры, бо лічыў, што яна практычна невядомая беларускаму чытачу. У яго перакладзе з балгарскай былі выдадзеныя раманы Паўла Вежинова «слядах застаюцца» (1960), які стаіць Доскалова «Свая зямля» (1961), шматлікія зборнікі апавяданняў, лірыкі і анталогии.

У 2013 годзе скончыла выходзіць збор твораў паэта ў 23 тамах.

У 2015 годзе выйшаў зборнік эсэ і ўспамінаў Ніла Сымоновича «У віры Быццам», які быў прызнаны нашым сайтам адной з лепшых немастацкіх кніг года.

Што пачытаць? У першую чаргу філасофскую лірыку паэта, таксама звярніце ўвагу на раман у вершах «Родныя Дзеці» і, вядома ж, «Сказ пра Лысую гару». Асабліва хацелася б сказаць пару слоў пра апошнюю. Гэта - першы ў гісторыі Беларусі паэтычны бэстсэлер, які разышоўся велізарным тыражом у 150.000 асобнікаў.

І з апошняга звярніце ўвагу на празаічны зборнік эсэ «У віры Быццам».

Ўзнагароды і памяць? У 1980 ганараваны Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы за кнігу паэзіі «У добрай Згодзе» і перакладчыцкую дзейнасць. У 1986 ўдастоены Міжнароднай прэмія імя Х.Ботева за рэвалюцыйную паэзію і публіцыстыку.

Сказ пра лысую гаруНагражден Ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, Ордэнам Дружбы народаў, Ордэнам Кірылы і Мяфодзія I ступені, Ордэн Югаслаўскай зоркі са стужкай, Ордэнам князя Яраслава Мудрага ІІІ ступені, Ордэнам князя Яраслава Мудрага ІІ ступені, Медалём Францыска Скарыны. З'яўляецца ганаровым грамадзянінам балгарскага горада Враца.

Заслужаны дзеяч навукі БССР.

Годны? Калі аўтар дадзенага артыкула вучыўся ў школе, настаўніца беларускай літаратуры не раз казала, што ў сучаснай беларускай літаратуры засталося толькі 3 класіка - Ніл Гілевіч, Рыгор Барадулін, і Іван Шамякін. На жаль, Шамякін памёр падчас маёй вучобы ў школе, пару гадоў назад сышоў Барадулін. А ў 2015 годзе і Ніл Гілевіч.

Літаратурныя легенды / факты. №1. Ніл Гілевіч - апошні жывы народны паэт Беларусі. Тым не менш, пра яго рэдка успамінае беларускае тэлебачанне, рэдка пішуць дзяржаўныя газеты. У прынцыпе так жывуць многія беларускія пісьменнікі. Аднак у выпадку з Гілевічам дайшло да абсурду.

Народны паэт Беларусі вырашыў падсумаваць сваё творчае жыццё і выдаць 23-томны збор твораў (сам ён адзначае, што ў нихвошли толькі выбраныя, а не ўсе яго творы). Аднак спонсараў для такога замаху не знайшлося. У выніку паэт вымушаны быў самастойна, паступова выдаваць кнігу за кнігай.

У выніку выданне 23 тамоў расцягнулася на 10 гадоў. У выніку кожны том выйшаў тыражом усяго ў 50-100 асобнікаў, хоць і ўяўляе для Беларусі несумненную каштоўнасць. Зрэшты, за кошт дзяржавы пісьменнікаў у нас пачынаюць выдаваць у асноўным пасля іх смерці ...

БИОГРАФИИ
Паэт Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі
Пісьменнік Беларусі